Proeftijd bij een ICT‑baan: duur, opzeggen en wat jij wel of niet mag afspreken

Als je een nieuwe baan tekent, wil je precies weten wat je proeftijd betekent. Hoe lang mag die duren bij tijdelijk of vast, en wat als er al eerder een contract was? Ook wil je weten of jij (of je werkgever) tijdens die periode direct mag opzeggen en of daar redenen of termijnen bij horen. In dit stuk krijg je concrete regels, voorbeelden en een stappenplan om je contract te controleren voordat je tekent.

Hoe lang mag jouw proeftijd zijn?

De maximale duur hangt af van je contractvorm. Volgens de Rijksoverheid geldt maximaal 1 maand bij een tijdelijk contract van meer dan 6 maanden maar korter dan 2 jaar, en ook bij een tijdelijk contract zonder einddatum. Maximaal 2 maanden geldt bij een vast contract of bij een tijdelijk contract van 2 jaar of langer. Bij een tijdelijk contract van 6 maanden of korter is een proeftijd verboden (Rijksoverheid: duur van de proeftijd).

Handige overzichtstabel

Soort arbeidsovereenkomst	Toegestane proeftijd
Bepaalde tijd ≤ 6 maanden	Niet toegestaan
Bepaalde tijd > 6 maanden en < 2 jaar	Max. 1 maand (cao kan soms 2 toestaan)
Bepaalde tijd zonder einddatum	Max. 1 maand
Bepaalde tijd ≥ 2 jaar	Max. 2 maanden
Onbepaalde tijd	Max. 2 maanden

Wanneer is een proeftijd (gedeeltelijk) ongeldig?

• Schriftelijk vastleggen is verplicht. Een proeftijd geldt alleen als die in het arbeidscontract staat of in de cao is opgenomen (Ondernemersplein).
• De proeftijd moet voor beide partijen even lang zijn. Een ongelijke proeftijd is nietig, benadrukt werkgeversvereniging (AWVN).
• De duur moet passen bij de contractduur. Is de proeftijd te lang afgesproken voor het type contract, dan is dat beding ongeldig (zie de hierboven gelinkte regels van de Rijksoverheid en toelichting van AWVN).
• Startmoment: de proeftijd loopt vanaf je eerste werkdag; begin je eerder dan op papier staat, dan schuift het einde mee (Advocatenblad).

Tip: wil je controleren of alle arbeidsrechtelijke spelregels kloppen? Lees eerst de rubriek over arbeidsrecht & regelgeving en daarna je contract zorgvuldig door.

Opzeggen tijdens de proeftijd: wat mag en wat niet?

• Opzegtermijn: die geldt niet. Jij en je werkgever mogen per direct opzeggen, zonder preventieve toets van UWV of kantonrechter (Rijksoverheid: regels bij proeftijd).
• Ziekte: ook bij ziekte kan worden opgezegd; het opzegverbod bij ziekte geldt in de proeftijd niet (AWVN en Rijksoverheid).
• Reden op verzoek: er hoeft geen reden te worden gegeven, maar vraag je erom, dan moet de opzeggende partij die schriftelijk toelichten.
• WW bij zelf ontslag: neem je zelf ontslag in de proeftijd, dan krijg je waarschijnlijk geen WW; soms is bijstand mogelijk (UWV).

Let op: ontslaan of opzeggen mag niet in strijd zijn met discriminatieverboden of goed werkgeverschap. AWVN wijst erop dat misbruik (bijvoorbeeld discriminatie) ook in de proeftijd niet is toegestaan.

Mag er opnieuw een proeftijd bij een nieuw contract of andere functie?

In principe niet bij verlenging of als een tijdelijk contract overgaat in vast. Uitzondering: het mag wél als de nieuwe functie duidelijk andere vaardigheden vereist of andere verantwoordelijkheden heeft. Dat geldt ook richting een “opvolgend werkgever” (bijvoorbeeld na uitzendwerk), mits er echt andere verantwoordelijkheden of vaardigheden worden gevraagd.

Zo controleer je jouw contract op de proeftijd (stappen)

1. Zoek het proeftijdbeding. Staat het expliciet in je contract of verwijst het naar de cao? Zo niet, dan geldt er géén proeftijd.

2. Check de contractduur en match die met de wettelijke maxima: 0, 1 of 2 maanden afhankelijk van soort en duur.

3. Vergelijk de lengte voor beide partijen. Moet gelijk zijn; anders is het beding nietig.

4. Kijk naar je startdatum. Begint je werk feitelijk eerder dan de datum op papier, dan loopt de proeftijd vanaf die eerdere dag.

5. Ga na of dit een verlenging of opvolgend werk is. Alleen bij aantoonbaar andere vaardigheden/verantwoordelijkheden mag weer een proeftijd.

Wil je alle clausules in samenhang checken, van opzegtermijn tot nevenwerkzaamheden? Lees dan ook onze gids over je arbeidscontract controleren.

Na afloop: klopt de afwikkeling?

• Is er opgezegd? Controleer of je een schriftelijke reden hebt gekregen als jij daar om vroeg, en of je loon en verlof zijn afgerekend volgens de normale regels.
• Heb jij zelf opgezegd en kom je zonder werk te zitten? Check tijdig of je WW krijgt (meestal niet bij zelf ontslag in de proeftijd) en wat je alternatieven zijn.
• Ga je door na de proeftijd? Leg nieuwe afspraken schriftelijk vast en bewaar je contract. Voor bredere rechten en plichten bij arbeidsovereenkomsten vind je uitleg in de rubriek arbeidsrecht & regelgeving.